شاید در بین سران صوفیه کمتر کسی را بتوان پیدا کرد که به اندازه مولوی تاثیر گذار بوده باشد و بتواند آموزه های تصوف را با زیرکی هر چه تمام تر در بین شیعیان واهل سنت جا بیاندازد.

انساني كه خداوند خليفه الله قرارش داد يقينا داراي قدرتي است كه مي تواند تا قاب قوسين   او ادني سير معنوي كند وبه فناي الي الله برسد

اما در اين مسير انحراف از سيره اهل بيت وقران انسان را به بيراهه مي برد كما اينكه بسياري از متصوفه از آن سر در آوردند

همان صوفیانی که امام هادی علیه السلام در مورد آنها می فرمایند: والصوفية كلهم من مخالفينا و طريقتهم مُغايرة لطريقتنا وإن هم إلاّ نصاري و مجوس هذه لامّة اُولئك الذين يجهدون في إطفاء نور الله والله يُتمُّ نوره و لوكره الكافرون (و تمام صوفيان مخالف ما هستند و طريقه آن­ها [باطل و] برخلاف طريقه ما است و اين گروه، نصارا و مجوس اين امّت هستند و آنان سعي در خاموش كردن نور خدا (محو اسلام) مي­كنند و خداوند نور خود را تمام مي­كند، هر چند كافران خوش ندارند)[1]

مگر عرفان ناب اهل بیت چه کم دارد که باید برای رسیدن به معرفت الله سراغ اندیشه های صوفیانه رفت

به هر حال احاديث وروايات زيادي انسان را دعوت به سير وسلوك مي نمايد كه فرموده اند:هر كس چهل روزبه خدا اخلاص ورزد وكارش را خالص كند چشمه هاي حكمت از دل بر زبانش جاري خواهد شد(كنز العمال ج 3 حديث 5721)

تمام مثنوی مملو است از دفاع از صوفیان وترویج افکار وآداب متصوفه که مراجعه به آن می تواند به راحتی این موضوع را مشخص نماید

مطرح نمودن مسائلی همچون سماع،سقوط تکلیف در هنگام رسیدن به حقیقت،دفاع از صوفیه وسران متصوفه،بحث اتحاد ادیان ومذاهب،وصدها مساله دیگر که در این مختصر نمی گنجد

مولوي قبل از ملاقات با شمس بنابر شهادت كتب تاريخي وحتي فرزند مولوي اهل سماع وشعر وني ورباب نبوده است

اما ميبينيم كه ملاقات با شمس چنان وي را تحت تاثير قرار مي دهد كه زندگي وي غرق غنا وموسيقي ورقص وآواز مي گردد بطوريكه حتي بسياري از نزديكان وي را ناراحت مي كند.رقص وغنايي كه هيچ پيغمبر ويا وصي پيامبري آنرا انجام نداده است

شمس سماع را براي اولياي صوفيه فريضه وواجب ميداند.دستوري كه دين وكتاب وسنت با تمام قوا آنرا تكذيب ميكند.

مولوی را میتوان مروج واستاد بلا منازع سماع دانست.رقص سماع در نزد مولوی بسیار قرب آور است وحتی آنرا از نماز بیشتر دوست دارد

در همين زمينه در مناقب العارفين آمده است كه:روزي در بندگي مولانا رباب(نوعي آلت موسيقي) ميزدنداز ناگاه عزيزي در آمد كه اذان مي گويندلحظه اي تن زد وفرمود:ني ني.آن نماز ديگر است اين نماز ديگر.هر دو داعيان حقند.يكي ظاهر را به خدمت مي خواهد(نماز) واين ديگر(سماع)باطن را به محبت ومعرفت حق دعوت مي كند(ص 395)

چه كسي قبول مي كند مولوي عارف بزرگي باشد وبعد وقتي از شراب خانه ارمني ها صداي موسيقي بشنود در ميان كوچه وبازار برقصد ولباس خود را به ارمنيان شراب خانه ببخشد(مولانا جلال الدين ص 309)

ابیات بسیار زیادی از وی در تمجید سماع موجود است.حتی وی دستور می دهد در مرگ یکی از شاگردانش بجای گریه وعزا موسیقی بنوازند

در هر حال مشكل مثنوي آنست كه بهترين معارف را با بدترين معاني در هم آميخته ومعجوني ارائه ميدهد كه گاهي به عرش اعلي وگاهي تا سقر انسان را مي برد

حضرت امير مومنان در همين رابطه مي فرمايد:اگر باطل سره ويكدست بود برعاقلي پوشيده نمي ماند واگر حق واضح وخالص بود اختلاف وتنازعي پيش نمي امد.ولكن مقداري از حق ومقداري از باطل را مي گيرند وبا هم در مي آميزندواز اين رهگذر است كه شيطان انسان را به گمراهي مي كشاند(اصول كافي جلد 1 ص 54)